..:: Tin Tức Dòng Họ ::..


Hành trình tìm mộ Hồ Quý Ly - Kỳ 1: Từ những giấc mộng lạ
(2010-08-14)
Hồ Quý Ly là vị vua đầu tiên của nhà Hồ, một nhân vật với những cải cách táo bạo hồi thế kỷ 14.
 

Nhà khảo cổ học Đỗ Đình Truật trên đường đi tìm mộ Hồ Quý Ly - Ảnh: Nhân vật cung cấp

Đến nay vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau về ông, song điều mà tất cả đều rõ: Hồ Quý Ly là người dấn thân vào chính trường suốt hơn 30 năm và quyết liệt chống quân Minh xâm lược. Cuối đời ông bị giặc bắt giải về Trung Quốc và mất bên ấy, chưa rõ được chôn nơi nào...
Mộ ông ở đâu? Và mộ hàng nghìn người Việt Nam yêu nước, phải sống xa xứ và bị đày chết bên Trung Quốc cùng Hồ Quý Ly thời ấy nay đâu? Câu hỏi nhức nhối đó từng thôi thúc các nhà sử học và khảo cổ học ở nước ta để tâm tìm kiếm. Trong đó có giáo sư Trần Văn Giáp (đã mất) và nhà khảo cổ học lão thành Đỗ Đình Truật (nay đã 80 tuổi, hiện sống tại TP.HCM).

Hai vị (Trần Văn Giáp và Đỗ Đình Truật - NV) đã gặp nhau tại Quảng Tây (Trung Quốc) vào cuối thập niên 1950 và đầu thập niên 1960, cùng đi tìm dấu vết của mộ Hồ Quý Ly và tìm hiểu về đời sống của hậu duệ họ Hồ tại đó sau cuộc lưu đày. Vì theo sử liệu của nhà Minh, Hồ Quý Ly đã mất tại Quảng Tây (cùng một số thân thuộc họ Hồ). Lúc gặp nhau để cùng tìm đến các địa điểm nghi vấn có mộ Hồ Quý Ly và con cháu họ Hồ thì giáo sư Trần Văn Giáp đã là một nhà nghiên cứu sử học, ngôn ngữ học và dân tộc học nổi tiếng ở Việt Nam, tuổi đã hơn 60 (sinh năm 1898). Còn nhà khảo cổ học Đỗ Đình Truật 30 tuổi, được cử sang du học ở Trung Quốc. Họ đi khắp các địa phương, đến cả Dinh tổng đốc Lưỡng Quảng, tìm hiểu tàng thư cổ của Việt Nam ở Côn Minh - Vân Nam, xem xét nghiên cứu kỹ các tài liệu, các bản đồ sưu tập được. Công việc có thuận lợi vì lúc bấy giờ giáo sư Trần Văn Giáp đang làm việc tại các thư viện lớn ở Bắc Kinh, Thượng Hải, Quế Lâm, nhất là vùng Quảng Tây...

 

 

... Một vài năm trước khi giặc Minh đem quân xâm lược nước ta (1406), Hồ Quý Ly đã lo tính việc tổ chức phòng vệ khá chu đáo, gấp rút đào sông, đắp thành, xây dựng lại quân đội (...) nhưng cuối cùng thất bại. Ba cha con ông (gồm Hồ Quý Ly, Hồ Nguyên Trừng, Hồ Hán Thương) bị giặc bắt. Trừ Hồ Nguyên Trừng được chúng trọng dụng, Hồ Quý Ly và Hồ Hán Thương cuối cùng đều bị hãm hại. Có thuyết nói vua Minh giả vờ cho đi làm quan rồi sai người ám sát trên đường đi. Thuyết khác nói Hồ Quý Ly không bị giết nhưng bị bắt lưu đày ở Quảng Tây, phải làm lính (và chết ở đó, chưa biết mồ mả nơi đâu)...

Giáo sư Nguyễn Huệ Chi

 

Dựa trên tài liệu truy cứu từ các thư viện trên, hai ông Trần Văn Giáp và Đỗ Đình Truật đã đến tận những nơi cần thiết để dò xem dấu vết mộ Hồ Quý Ly cùng những người Việt bị lưu đày và chết chôn ở đó. Nhưng cuối cùng, hai ông có được kết luận bất ngờ (khác với những khẳng định trước kia) rằng: thông tin Hồ Quý Ly cùng các bộ tướng, thân quyến bị bắt đày đi lính và mất ở Quảng Tây là không đúng! Vậy thì mộ Hồ Quý Ly ở đâu?

Hai vị lại tiếp tục nghiên cứu tìm kiếm. Đến năm 1962, ông Đỗ Đình Truật phải về nước để chuẩn bị tham gia cuộc khai quật lớn đầu tiên tại Việt Nam (và phát hiện những hóa thạch trên vùng Lạng Sơn). Những năm sau đó, mặc dù tất bật, ông vẫn cất công tổng hợp tất cả các tài liệu về Hồ Quý Ly trên đất Trung Quốc, trao đổi và  hỏi ý kiến giáo sư Trần Văn Giáp để chọn lọc tài liệu, đối chiếu các bản đồ có trong tay ở nhiều vùng mộ chí của các dân lưu đày trên đất khách. Ông vào Thanh Hóa, về thành Tây Giai - thành nhà Hồ, ráp nối các điểm có thể liên quan đến dấu vết của con cháu nhà Hồ còn sót lại, như Hồ Quý Công - cháu Hồ Quý Ly - trốn thoát vào đất Quảng Ngãi và có miếu thờ ở tỉnh Quảng Nam. Ông đến Sơn Tịnh (Quảng Ngãi) tìm hiểu, ghi chép những nội dung cần thiết trên di mộ của võ tướng Đỗ Đình Hầu, người có công với nhà Hồ trong công cuộc chinh phạt quân Chiêm Thành (Chiêm Thành lúc ấy âm thầm cấu kết với nhà Minh để tạo thế gọng kìm âm mưu vây bức đất Việt). Sau ngày giáo sư Trần Văn Giáp qua đời năm 1973, ông Đỗ Đình Truật dần dần tìm thấy ánh sáng le lói qua các dấu vết và thông tin sử học từ nhiều nhà nghiên cứu có uy tín khác. Trong các thông tin đó, ông “chấm dấu đỏ” vào một địa danh đáng chú ý nhất trên đường tìm kiếm: núi Lão Hổ Sơn nằm trên địa bàn thôn Kim Lăng, thuộc thành phố Nam Kinh, tỉnh Giang Tô. Theo ông đoán định, đó là nơi có mộ của Hồ Quý Ly và gia tộc họ Hồ sau cơn quốc nạn.

Từ đó, ông mong sao đến tận Nam Kinh tham cứu thực địa. Nhưng mãi sau năm 1975, lúc đã vào Nam để tiến hành các cuộc khai quật khảo cổ học mới, ông vẫn chưa có cơ hội thực hiện. Đến đầu thập niên 1990, ông được cộng tác với nhiều người cùng chung chí hướng tại TP.HCM, nên dự định đi tìm lăng mộ họ Hồ bên Trung Quốc lại sống dậy mãnh liệt. Nhất là, như ông nói: “Suốt mấy đêm liền tôi không ngủ được, hình như có sức mạnh siêu hình hối thúc tôi lên đường. Tôi linh tính cơ hội đang đến gần. Hễ chớp mắt ngủ được một lát thì có ai đó lay thức dậy, bắt tôi tưởng tượng về một chuyến đi tìm mộ mà tôi chưa đủ điều kiện để sắp đặt. Không ngủ được, tôi lại ngồi dậy lôi tấm bản đồ đã cũ rách vì xem quá nhiều lần ra xem đi xem lại mấy lần nữa, để mắt đến khu vực thành phố Nam Kinh thuộc tỉnh Giang Tô trên bản đồ. Đó là nơi giam giữ tù binh gồm những người Việt Nam yêu nước chống quân Minh xâm lược thuở nào. Tôi nhủ thầm đâu là núi Lão Hổ Sơn, đâu là thôn Kim Lăng, nơi chôn những nắm xương tàn của người Việt bị đày sang và có thể là nơi hoàng đế Hồ Quý Ly an nghỉ. Tôi lại tự hỏi suốt 600 năm qua, những linh hồn xa quê lạc xứ ấy phải chịu cảnh mồ hoang cỏ rậm, ai là người lo hương khói cho họ? Lòng tôi quặn đau cùng cảnh ấy và tôi thề rằng quyết làm sáng tỏ sự việc mặc cho hậu thế hiểu họ sao thì hiểu...”.

Không lâu sau những đêm có giấc mơ lặp đi lặp lại về cuộc gặp gỡ với những người lạ mặt, mà nhà khảo cổ học Đỗ Đình Truật đoán là các linh hồn viễn xứ, thì ông có được cơ hội để bay đến tận thành phố Nam Kinh vào năm 2004.

(Còn tiếp)

Giao Hưởng - Theo Thanh niên

 
Các tin mới

» Sinh nhật Thủy tổ lần thứ 1210 tại Từ đường dòng họ Vũ - Võ phương Nam   11-02-2014
» Lễ giao nhận gia phả họ Hà Ngọc (thôn Ngọc Tứ, xã Điện An, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam)   12-11-2013
» Đại hội dòng họ Vũ Võ tỉnh Long An lần thứ nhất   11-07-2013
» Đại hội lần thứ nhất Hội đồng dòng họ Vũ - Võ tỉnh Bình Định   03-06-2013
» Về Phạm Kha dự lễ chúc thọ   14-05-2012
» Nghiệm thu công trình xây dựng gia phả   14-05-2012
» Dòng họ có 79 đời   30-03-2012
» Khánh thành mộ Tổ chi họ Cao Bá ở Bắc Giang   02-01-2012
» Họ tiến sĩ ở đất học   25-06-2011
» Những dòng họ toả sáng tri thức   25-06-2011
» Họ Trần Đắc Quảng Nam - Ba năm tìm được nhau trong lưu lạc   25-06-2011
» Nét văn hóa truyền thống của họ Trần thể hiện trong đời sống và lễ hội   15-06-2011
» Họp mặt họ Trần tại TP.HCM   15-06-2011
» Hành trình tìm mộ Hồ Quý Ly - Kỳ 7: Quán khách khôn cầm tóc trắng xanh...   16-08-2010
» Hành trình tìm mộ Hồ Quý Ly - Kỳ 6: Người được quân đội Trung Hoa phong thần   16-08-2010
» Hành trình tìm mộ Hồ Quý Ly - Kỳ 5: Người của những "số một" định mệnh...   16-08-2010
» Hành trình tìm mộ Hồ Quý Ly - Kỳ 4: Lá số tử vi của Hồ Quý Ly   16-08-2010
» Hành trình tìm mộ Hồ Quý Ly - Kỳ 3:Từ Lão Hổ Sơn bùi ngùi nhìn lại   14-08-2010
» Hành trình tìm mộ Hồ Quý Ly - Kỳ 2: Đến vùng đất mộ táng Lão Hổ Sơn   14-08-2010
 
các tin cũ
 
» TÌM ĐƯỢC TỔ QUÁN VỊ TIỀN HIỀN PHƯỜNG THUẬN HƯNG, QUẬN THỐT NỐT, THÀNH PHỐ CẦN THƠ   23-07-2010
» VĂN TẾ CAO BÁ QUÁT - Bài viết của nhà văn Xuân Cang   09-06-2010
» Phỏng vấn nhà thơ Võ Thị Tân Việt - Những giai thoại về người cha thân yêu của bà: Tiến sĩ Võ Khắc Triển   22-05-2010
» Trở về quê hương vị Tiến sĩ nho học cuối cùng   22-05-2010
» Những cụ rùa chuyên chở thời gian   22-05-2010
» NGƯỜI CỦA MUÔN NĂM CŨ   16-05-2010
» MỘT VÀI SUY NGHĨ VỀ VIỆC“TÌM MỘ BÀ TỔ LÀNG GỐM CHU ĐẬU”   05-05-2010
» Bi hài chuyện con gái không được mang họ cha   02-05-2010
» Các chi họ Võ ở Bạc Liêu tưởng niệm Thủy tổ Vũ Hồn   27-02-2010
» Dòng họ khai sinh cải lương tuồng cổ   06-12-2009
» Bí mật mộ “đô đốc Tây Sơn”   21-09-2009
» Các dòng họ Việt Nam   21-09-2009
» Trái tim Việt ở xứ Hàn   10-09-2009
» Đền Đô và cuộc trở về cội nguồn   10-09-2009
» Đi tìm dòng họ Lý ở Hàn Quốc (kỳ cuối): Đừng gọi tôi là người nước ngoài   10-09-2009
» Đi tìm dòng họ Lý ở Hàn Quốc (Kỳ: 2) - 800 năm hoài cố hương   10-09-2009
» Đi tìm dòng họ Lý ở Hàn Quốc - Kỳ 1: Hoàng tử ra đi   08-09-2009
» Đã tìm lại được tổ tiên mình   07-09-2009
» Hiện tượng Trạng Quỳnh với người hậu duệ đời thứ tám của Cống Quỳnh   23-08-2009
» Hành trạng cụ Võ Văn Nhâm   23-08-2009
 
     
 
     


 

     
 
ĐẶT LÀM GIA PHẢ

 
Chúng tôi cung cấp dịch vụ làm gia phả cho dòng họ. Vui lòng liên hệ: giaphatphcm@gmail.com
 
 
     

     
 
THÔNG BÁO

 
Website gia phả thành phố hồ chí minh
Chi tiết »
 
     

     
 
QUẢNG CÁO
 
Trung tâm Gia phả
 
     

 

Trang Chủ | Giới Thiệu | Tin Tức | Kiến Thức | Tư Liệu | Tư Vấn | Diễn Đàn | Liên Hệ
Trung tâm Nghiên cứu và Thực hành gia phả TP.Hồ Chí Minh