..:: Tin Tức Trung Tâm ::..


Những ông đồ Sài Gòn đi... làm gia phả
(2009-07-21)

Những nhà nho Sài Gòn sinh hoạt tại Trung tâm Nghiên cứu và thực hành gia phả TP.HCM đang làm một phần việc thú vị của giới sử học: sưu tầm, nghiên cứu và dựng lại gia phả của các dòng họ...

Ông Võ Văn Sổ và tập gia phả của họ Nguyễn - L.Đ

Gia phả là... phát hiện

Cư dân vùng Nam bộ ít có thói quen lập gia phả, lịch sử hình thành các họ tộc gia đình ở phương Nam gắn liền với quá trình di dân mở cõi từ thời các chúa Nguyễn. Những người nghiên cứu gia phả nhận ra đặc điểm chung là các hệ gia đình Nam bộ hiện nay thường chỉ biết có bảy đời. Thế hệ trước đó vốn xuất thân từ miền ngoài.

Trung tâm Nghiên cứu và thực hành gia phả hiện có hơn 30 hội viên. Trong đó, có hai người giỏi chữ Hán và chữ Nôm là ông Võ Văn Sổ và ông Huỳnh Văn Năm. Phần lớn các tư liệu về dòng tộc, các bộ gia phả lập từ thời xưa, những thần tích bài vị, văn bia cần thiết cho việc lập gia phả đều được viết bằng chữ Hán, chữ Nôm.

Công việc sưu tầm tư liệu, phục dựng các bộ gia phả của từng dòng họ rất cần vốn Hán Nôm cổ của các “cụ đồ”. Ông Võ Văn Sổ kể rằng chính ông đã cải chính một sự nhầm lẫn về giới tính của vị tổ tộc họ Trương ở Trà Vinh. “Từ bao đời nay, ngôi mộ tổ của tộc họ Trương được xem là mộ của “bà tổ”, xuất phát từ lời kể của một người trong tộc về lịch sử định cư lập ấp của dòng họ tại đây.

Tuy nhiên, trong họ không ai đọc được chữ Hán, trong khi trên bia mộ tổ có ghi rõ ràng: “Đại Nam hiển tổ khảo tánh Trương tự Thâu... chi mộ”. Khi bia mộ dùng chữ “hiển tổ khảo”, tức là ngôi mộ này của ông nội người lập mộ. Nếu là mộ của bà nội, phải dùng chữ “hiển tổ tỉ”.

Đầu tháng ba vừa qua, bộ gia phả của dòng họ Nguyễn ở Long An được lập xong, trong đó các nhà nghiên cứu gia phả đã xác định gốc tích dòng họ Nguyễn này tại Quảng Ngãi bằng việc đi điền dã tìm hiểu cụ thể và phát hiện được một bộ gia phả bằng chữ Nôm gốc còn lưu tại Quảng Ngãi. Thế là một nhánh tộc vào Nam sau mấy trăm năm mới ráp nối được với họ hàng ở quê gốc Quảng Ngãi.

Trung tâm Nghiên cứu và thực hành gia phả TP.HCM:

Địa chỉ: số 4 Bà Huyện Thanh Quan, Q.3, TP.HCM,

ĐT: (08) 9305440.

Mục tiêu của trung tâm:

- Góp phần phục hồi ngành gia phả học VN.

- Dựng gia phả các dòng họ trên cơ sở xác định một cấu trúc khoa học bộ gia phả, cộng với các kiến thức liên ngành.

- Từng bước tham gia xây dựng gia đình, dòng họ văn hóa, tư vấn việc định hướng, quản lý dòng họ và gia phả.

Thú vị hơn nữa là sau khi bộ gia phả họ Nguyễn hoàn thành, một nhánh họ Nguyễn ở Long An nhân nghe tin đó đã tìm được dòng họ của mình bấy lâu thất lạc không liên hệ được. Hiện nay, trung tâm gia phả đang dự định thiết kế một chuyến gặp gỡ để dòng họ Nguyễn ở Long An nhận thêm bà con.

Người nhiệt tình gầy dựng phong trào nghiên cứu phục dựng gia phả là ông Võ Ngọc An - giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và thực hành gia phả. Ông An là người đã tìm ra bộ gia phả cổ của dòng họ Trương Minh Giảng còn lưu tại Thư viện Quốc gia (Hà Nội).

Từ bản sao bộ gia phả này, ông Võ Văn Sổ đã dịch ra chữ quốc ngữ và dựng lại thành tập gia phả, sau đó chuyển lại cho hậu duệ của Trương Minh Giảng hiện còn cư ngụ tại quận Gò Vấp, TP.HCM. “Gia phả của dòng họ này từ lâu đã bị thất lạc, nay mình tìm được, dịch ra chữ Việt, gửi lại cho họ, quả là như châu về Hiệp Phố, thật hay” - ông Sổ kể.

Sử liệu của... nhà gia phả học

Trong quá trình sưu tầm tư liệu về dòng họ Hồ - họ ngoại của nhà biên kịch Nguyễn Hồ, ông Huỳnh Văn Năm tìm ra dấu tích của mộ táng và nơi thờ tự của những vị khai quốc công thần thời Gia Long, khởi đầu là ông Hồ Văn Vân từ Nghệ An vào Nam lập nghiệp.

Ông Hồ Văn Vân sinh ra người con là Hồ Văn Bôi (hay còn gọi là Vui), là cha bà Hồ Thị Hoa - vợ chính thất của vua Minh Mạng. Bản thân ông Hồ Văn Bôi là cận thần tin cẩn của vua Gia Long từ khi khởi nghiệp ở đất Đàng Trong, được phong đến tước Phước Quốc Công. Đến nay, mộ tổ dòng họ này chỉ còn một ngôi mộ của ông Hồ Văn Vân tại nghĩa trang Triều Châu, tỉnh Bình Dương.

"Ông đồ" Huỳnh Văn Năm đang sưu tập tư liệu gia phả tại nhà - Ảnh: L.Đ.

Các ngôi mộ và nhà thờ của ông Hồ Văn Bôi và vợ là Huỳnh Thị Lành đều đã thành phế tích, nằm lẫn trong khu dân cư ở Thủ Đức, TP.HCM.

Tuy vậy, ông Năm đã tìm được linh vị thờ ông Hồ Văn Vân và vợ cùng linh vị của ông Hồ Văn Bôi và vợ được dân đưa vào thờ tại đình Linh Chiểu, quận Thủ Đức. Hiện nay, hậu duệ có anh Hồ Văn Dũng đang trông coi việc thờ tự cho các vị tiên tổ tộc họ này.

Và việc xây dựng gia phả dòng họ Trương ở Đức Hòa, Long An đã làm hé lộ những cứ liệu sử học thú vị. Những người già trong tộc họ Trương nói rằng xuất xứ của họ này từ Hà Tĩnh vào Nam.

Ông Huỳnh Văn Năm cùng nhóm cộng sự đã đi điền dã ra Hà Tĩnh, theo gợi ý của những người trong họ rằng ở huyện Đức Thọ có họ Trương, nơi đây cũng có một địa danh Đức Hòa - tên xã. Trong chuyến điền dã này ông Năm đã tìm được một quyển gia phả cổ của họ Trương ở Đức Hòa, Đức Thọ, Hà Tĩnh.

Trong gia phả ghi nhận có một người trong họ sau khi vào Gia Định thì “không còn tung tích, hình ảnh gì cả”. Bên cạnh việc đối chiếu với trường hợp vị tổ đầu của họ Trương ở Long An, các nhà gia phả học còn dự đoán địa danh Đức Hòa ở Long An có lẽ xuất phát từ những người con đất Hà Tĩnh sau khi vào Nam vì nhớ quê nên dùng địa danh cũ để gọi quê mới lập nghiệp trong này. Những cứ liệu về việc xuất xứ các địa danh như vậy trong sách Gia Định thành thông chí chưa ghi nhận được.

Chưa hết, ông Huỳnh Văn Năm cho biết ông vừa tìm ra dấu tích hậu duệ của đô đốc Tuyết và đô đốc Long - hai dũng tướng của vua Quang Trung. Điều bất ngờ là hậu duệ đô đốc Tuyết đang sống tại TP.HCM, và trong họ có người được nhận sắc phong dưới triều Tây Sơn và cả triều Nguyễn. “Nếu hậu duệ hai họ này yêu cầu, tôi sẽ tiếp tục công trình phục dựng gia phả cho dòng họ của hai vị đô đốc danh tiếng dưới thời Tây Sơn” - ông Năm hào hứng nói.

LAM ĐIỀN (Theo Tuổi trẻ)

 
Các tin mới

» TP.HCM TƯNG BỪNG LỄ HỘI LIÊN HOAN CÁC DÒNG HỌ 2017   07-04-2017
» KHAI MẠC LIÊN HOAN CÁC DÒNG HỌ TP.HCM 2017   06-04-2017
» LIÊN HOAN CÁC DÒNG HỌ LẦN 1 - 2017 TẠI TP.HCM   04-04-2017
» LẦN ĐẦU TIÊN TỔ CHỨC LIÊN HOAN CÁC DÒNG HỌ TP.HCM   29-03-2017
» TRƯNG BÀY HƠN 100 BỘ GIA PHẢ TRONG LIÊN HOAN CÁC DÒNG HỌ   29-03-2017
» TP.HCM LẦN ĐẦU TIÊN TỔ CHỨC LIÊN HOAN CÁC DÒNG HỌ   29-03-2017
» CHÚC MỪNG SINH NHẬT GS MẠC ĐƯỜNG   26-09-2015
» VIỆN LỊCH SỬ DÒNG HỌ: HAI NĂM ĐỂ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN   26-09-2015
» HỘI NGHỊ GIA PHẢ HỌC VIỆT NAM KHẲNG ĐỊNH VAI TRÒ CỦA DÒNG HỌ   02-09-2015
» HỘI NGHỊ THÔNG BÁO GIA PHẢ HỌC VIỆT NAM LẦN THỨ NHẤT - 2015   30-08-2015
» CỦNG CỐ ĐẠO ĐỨC DÒNG HỌ - GÓP PHẦN GIẢM TỘI ÁC   15-08-2015
» Tọa đàm khoa học - Danh tướng Nguyễn Tri Phương qua góc nhìn gia phả học   10-04-2015
» ƯU VIỆT CÁC DÒNG HỌ VIỆT NAM   10-01-2015
» ĐỀ CAO TÍNH NGƯỠNG THỜ QUỐC TỔ HÙNG VƯƠNG VÀ THỜ CÚNG TỔ TIÊN   08-05-2013
» TỔNG KẾT HOẠT ĐỘNG CỦA TTNC & TH GIA PHẢ VÀ CHI HỘI GIA PHẢ TPHCM NĂM 2012   08-05-2013
» Hội thảo khoa học trong ngày tổng kết   08-05-2013
» Lịch của Vietkings   19-02-2013
» Gia phả họ Trần - Tác phẩm hiếu tình dâng tặng GS Trần Văn Giàu   26-12-2012
» Trong nền văn hóa dân tộc   19-10-2012
» Gia phả học cho mọi gia đình   18-10-2012
» Vài suy nghĩ về mối quan hệ gia tộc và thành viên gia tộc Việt Nam   18-10-2012
» 20 năm hình thàng và phát triển của Trung tâm Nghiên cứu và Thức hành Gia phả TP.HCM (1992-2012)   18-10-2012
» Tổng kết 20 năm: Hoạt động bền bĩ, liên tục, kết quả đạt được to lớn vượt bậc của Chi hộ và TT Nghiên cứ và Thực hành Gia phả TP.HCM   18-10-2012
» Sở VH,TT&DL Long An tặng bằng khen cho Trung tâm Nghiên cứu và Thực hành Gia phả TP.HCM   17-10-2012
» 20 năm dựng 130 bộ gia phả   15-10-2012
» Trung tâm Nghiên cứu và Thực hành Gia phả TP.HCM đã xây dựng được 130 bộ gia phả   15-10-2012
» Lập gia phả cho nhiều nhà lãnh đạo và cách mạng   15-10-2012
» Trao gia phả Trần Văn Giàu nhân ngày truyền thống ngành Văn hóa thông tin   15-10-2012
» Tiêu chí xây dựng dòng họ văn hóa   04-07-2012
» Các dòng họ Việt Nam là dòng họ ưu việt...   21-05-2012
» Nhà mồ giữa thành phố   28-04-2012
» Buổi ra mắt Câu lạc bộ “Tuổi trẻ với dòng họ - gia phả”   06-04-2012
» Về vấn đề xây dựng văn hóa dòng họ   07-03-2012
» Nguyên Thủ tướng Chính phủ Phan Văn Khải phát biểu tại lễ trao tặng gia phả   05-03-2012
» 11 họ tộc ở TP HCM được tặng gia phả   05-03-2012
» Đọc lịch sử từ gia phả   05-03-2012
» Trao tặng gia phả cho 11 chi họ xã anh hùng   05-03-2012
» Tặng gia phả cho11 dòng họ   19-02-2012
» Nguyên Thủ tướng Phan Văn Khải: Trao gia phả cho các dòng họ của xã anh hùng   19-02-2012
» Tổng kết lớp tập huấn về phương pháp dựng phả   02-02-2012
» Góp phần xây dựng dòng họ văn hóa tại xã Tân Thông Hội, huyện Củ Chi, TP.HCM   22-12-2011
» Cổ vũ mạnh mẽ những ý tưởng sáng tạo   18-12-2011
» Những "bí mật" về hệ gene của con người   06-07-2011
» Dòng họ "tay vượn"   25-06-2011
» Ngày hội sản phẩm dịch vụ văn hóa 2011 - Nhiều người quan tâm gia phả   16-06-2011
» Vài suy nghĩ về vai trò của văn hóa gia đình, văn hóa dòng họ trong công cuộc xây dựng nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc Việt Nam   15-06-2011
» Ngày Bác đến Trường Dục Thanh   30-05-2011
» MỘT THIẾT CHẾ VĂN HÓA DÒNG HỌ ĐÃ ĐỊNH HÌNH   27-04-2011
» Hướng dẫn hoạt động hội đồng gia tộc ở các xã ấp   09-04-2011
» Mỗi chi họ trong cùng một họ hãy truy tìm, liên kết, nhận họ nhau   22-02-2011
» Thượng tướng Phan Trung Kiên nói về vai trò dòng họ trong cách mạng Việt Nam   22-02-2011
» Xây dựng văn hoá nghề nghiệp   11-02-2011
» Trung tâm Nghiên cứu & Thực hành Gia phả TP.HCM tổng kết năm 2010   17-12-2010
» Dựng gia phả cho nhân vật lịch sử và cộng đồng   11-12-2010
» Văn hóa gia đình và xây dựng gia đình văn hóa trong thời kỳ hội nhập   10-12-2010
» Văn hóa dòng họ: Diện mạo và hướng đi   10-12-2010
» Vai trò và ý nghĩa của nghiên cứu Hán Nôm đối với nghiên cứu văn hóa Việt Nam   06-08-2010
» Tinh thần hiếu học - Một giá trị tiêu biểu của văn hoá Bắc Miền Trung   31-07-2010
» SẮC CHỈ VỊ THÀNH HOÀNG ĐÁNH RƠI   31-07-2010
» MỘT SỐ PHONG TỤC CỦA NGƯỜI VIỆT TRONG THỜI ĐẠI CHỐNG BẮC THUỘC   23-07-2010
» VÀI NÉT VỀ QUAN HỆ DÒNG HỌ TRONG CỘNG ĐỒNG LÀNG XÃ HIỆN NAY   23-07-2010
» Chuyện họ của Hai Bà Trưng   10-07-2010
» Nam quyền trong chế độ mẫu hệ ở Việt Nam   10-07-2010
» Bữa cơm gia đình   03-07-2010
» Bửa cơm gia đình trong quá trình đô thị hóa ở Việt Nam   03-07-2010
» TƯ LIỆU ĐỊA BẠ TRONG NGHIÊN CỨU LÀNG XÃ VIỆT NAM TRUYỀN THỐNG (KHẢO SÁT ĐỊA BẠ LÀNG VIỆT VÙNG ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ)   01-07-2010
» LỊCH SỬ HÌNH THÀNH CỘNG ĐỒNG NGƯỜI KINH (VIỆT) Ở TRUNG QUỐC   01-07-2010
» Suy nghĩ khái niệm gốc Việt   18-06-2010
» Mối quan hệ cá nhân - gia đình trong bối cảnh Việt Nam đi vào toàn cầu hóa   12-06-2010
» Vai trò của gia đình và văn hóa gia đình   12-06-2010
» Chính thức khởi công xây dựng Nhà Tưởng niệm danh nhân Cao Bá Quát   09-06-2010
» Hội nhập với thế giới và bản sắc văn hóa gia đình Việt Nam   09-06-2010
» Nhân Ngày Gia đình Việt Nam (28.6.2001-28.6.2007): Gia đình Việt Nam thời kỳ hội nhập   09-06-2010
» Văn hóa dòng họ đang lên ngôi   18-05-2010
» HỌ HUỲNH Ở BÌNH TRỊ ĐÔNG A - NHỮNG NGƯỜI CHA VÀ MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG   25-04-2010
» Người đại diện Trung tâm gia phả ở các tỉnh, thành phố   03-03-2010
» Tổng kết hoạt động Trung tâm Nghiên cứu và Thực hành Gia phả TP.HCM năm 2009 và phương hướng hoạt động năm 2010   03-03-2010
» GIA PHẢ TỘC LÊ THÔN PHÚ XUÂN, XÃ ĐÔNG Á, HUYỆN ĐÔNG HƯNG, TỈNH THÁI BÌNH VÀ Ý KIẾN CỦA TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU & THỰC HÀNH GIA PHẢ TP.HCM   29-12-2009
» THỬ NHÌN LẠI CÁCH GHI ĐỊA DANH BẰNG CHỮ HÁN   19-12-2009
» Dòng họ muốn phát triển vững chắc phải thực hiện sự đoàn kết thống nhất và tôn trọng luật pháp Nhà nước   07-12-2009
» Gian nan trong khâu điền dã   07-12-2009
» Vài kinh nghiệm khi làm phả hệ   07-12-2009
» Tham luận về Hán Nôm: Một số hiểu biết về Hán - Nôm   06-12-2009
» Dựng gia phả cho toàn họ tộc được không?   06-12-2009
» Tạo cơ chế kích thích nhu cầu hiểu chữ hán - Nôm trong nhân dân qua hoạt động gia phả   06-12-2009
» Đám giỗ có vị trí quan trọng trong việc thờ cúng tổ tiên   25-10-2009
» Trao giả phả cho họ Bùi (Vĩnh Long)   18-10-2009
» Từ đâu để có nội dung cho gia phả?   09-10-2009
» Hôn nhân là qui luật phát triển của dòng họ   09-10-2009
» Đồng mả nông thôn Nam bộ   09-10-2009
» Đồng mả nông thôn Nam bộ   30-09-2009
» Tương lai rạng rỡ của sự nghiệp dựng phả các dòng họ Việt Nam   27-09-2009
» Quá trình của việc lập gia phả trong xã hội Việt Nam   21-09-2009
» Về người viết gia phả lớn nhất nước Việt   21-09-2009
» Đưa gia phả lên mạng   21-09-2009
» Gia phả nét văn hóa các dòng họ Việt Nam   17-09-2009
» Hôn nhân là qui luật phát triển dòng họ   17-09-2009
» Cần có trung tâm phả học Việt Nam   17-09-2009
» Các vấn đề rút ra qua 17 năm dựng phả cho các chi họ   30-08-2009
» Trung tâm nghiên cứu thực hành gia phả TP.HCM giúp nhận được họ qua gia phả cổ   30-08-2009
» Sự nghiệp dựng phả các dòng họ là thiêng liêng và khoa học   23-08-2009
» Để gia phả trở thành nhân tố tích cực trong việc phát huy truyền thống văn hóa dân tộc Việt Nam   23-08-2009
» Dự báo hôn nhân và gia đình trong tương lai   23-08-2009
» Gia phả với ngày gia đình Việt Nam   23-08-2009
» Theo chân những người "vạch bóng thời gian tìm nguồn cội"   21-07-2009
» Gia phả - hồi ký: chứng tích của sự có mặt   21-07-2009
» Dựng gia phả để nghiên cứu lịch sử   21-07-2009
 
các tin cũ
 
» Dựng phả, một dịch vụ hấp dẫn   21-07-2009
» Nhân ngày Gia đình Việt Nam 28.6: Bàn về đạo gia đình, đạo họ hàng   21-07-2009
 
     
 
     


 

     
 
ĐẶT LÀM GIA PHẢ

 
Chúng tôi cung cấp dịch vụ làm gia phả cho dòng họ. Vui lòng liên hệ: giaphatphcm@gmail.com
 
 
     

     
 
THÔNG BÁO

 
Website gia phả thành phố hồ chí minh
Chi tiết »
 
     

     
 
QUẢNG CÁO
 
Trung tâm Gia phả
 
     

 

Trang Chủ | Giới Thiệu | Tin Tức | Kiến Thức | Tư Liệu | Tư Vấn | Diễn Đàn | Liên Hệ
Trung tâm Nghiên cứu và Thực hành gia phả TP.Hồ Chí Minh