..:: Tin Tức Trung Tâm ::..


Theo chân những người "vạch bóng thời gian tìm nguồn cội"
(2009-07-21)

“Ngày nay, chỉ sợ thiếu lòng nhiệt thành với dòng họ, với nguồn cội, còn lại bất cứ ai đều có thể làm được gia phả” - ông Võ Ngọc An, Chi hội trưởng Chi hội “Nghiên cứu và thực hành Gia phả Tp.HCM”, đã nói về việc làm gia phả như thế

Trong guồng quay hối hả của cuộc sống hiện đại, liệu đã mấy ai có những phút lắng lại để tự mình đặt câu hỏi: Ông bà tổ tiên của mình là ai, xưa kia làm gì, sống ở đâu. Thói quen của nhiều người khi hình dung về dòng họ của mình vẫn chỉ là qua lời kể lại (gia phả miệng) của cha mẹ, ông bà, thường chỉ đến đời Cố, Sơ là hết. Vậy nên không phải ai cũng giải đáp được trừ khi gia đình họ còn lưu lại gia phả cổ và nếu muốn lập gia phả cũng không biết nơi đâu nhận làm việc này.

Từ thời còn ngồi ở giảng đường đại học, chàng sinh viên Khoa Sử Võ Ngọc An đã làm hẳn một luận văn tốt nghiệp về gia phả. Ra trường, học lên Cao học Sử rồi trở thành Phó Giám đốc Sở VHTT Tp.HCM, bao nhiêu năm làm công tác quản lý văn hóa, ông vẫn tiếp tục nghiên cứu những gì liên quan đến gia phả để khi đến tuổi hưu, bắt đầu tiến thêm một bước, đó là thực hành gia phả.

Năm 1992, ông chính thức thành lập Chi hội Nghiên cứu và thực hành gia phả (thuộc Hội Khoa học lịch sử Tp.HCM) do các giáo sư Mạc Đường, Nguyễn Đình Đầu, Phan Huy Lê làm cố vấn.  Lúc đầu chi hội có 10 người gồm các nhà giáo, nhà báo, nhà văn, nhà  nghiên cứu, chuyên viên  Hán Nôm… đã nghỉ hưu, cũng có người đang tại chức, sau này có thêm nhiều bạn trẻ là sinh viên các trường đại học… Chi hội hiện có cả  một lực lượng những nhà nghiên cứu có tên tuổi, và có kiến thức chuyên ngành bổ sung cho nhau như anh em nhà họ Võ: ông Võ Ngọc An hiện là Tổng biên tập Báo Sài Gòn tiếp thị, Chủ tịch Hội Tem Tp.HCM; ông Võ Văn Sổ, chuyên viên Hán Nôm; bà Phan Kim Dung, thạc sĩ Khoa học lịch sử; ông Thông Thanh Khánh, chuyên gia Văn hóa Chăm; ông Nguyễn Thanh Bền, cựu nhà báo của TTXVN, thạc sĩ khoa học nhân văn….

Cũng ở thời điểm mới hình thành, nhóm bắt tay làm gia phả cho những dòng họ lớn, có công với đất nước như  dòng họ Phan Công Hớn ở Bà Điểm, Nguyễn An Ninh ở Cần Giuộc rồi Hóc Môn, Võ Văn Tần ở Đức Hòa… và bây giờ, nhóm đang tập trung dựng gia phả cho nông dân

Dù nói gì đi nữa, để thuyết phục được người khác lập gia phả thì ngay bản thân những người làm gia phả phải làm điều đó trước tiên cho chính dòng họ của mình. Năm 2001, con cháu họ Võ ở Củ Chi đã làm lễ tạ mả và tôn tạo phần mộ của sơ tổ Võ Văn Nhâm là vị tiên tổ của dòng họ Võ. Ông là nghĩa sĩ đã dựng cờ khởi nghĩa và đã hy sinh ngay khi  Pháp đặt chân vào đất Gia Định. Tại lễ tạ mả, những người trong họ Võ đã tề tựu lại và hứa với nhau sẽ làm hẳn một bộ gia phả để con cháu sau này biết được dũng khí  của cha ông xưa kia để noi theo. Một năm sau, bộ gia phả họ Võ đã hoàn thành do chính ông Võ Văn Sổ, hậu duệ đời thứ 6 họ Võ thực hiện. Một câu chuyện cảm động nữa, trong quá trình làm gia phả, ông Sổ kết hợp với ông An ứng dụng thêm phương pháp “Gia phả học” đã tìm ra được dòng họ của mình lâu nay bị ly tán thất lạc và đổi thành họ khác trên 150 năm qua. Cũng từ quyển gia phả này, hằng năm toàn tông tộc họ Võ đã cùng nhau họp mặt để tu bổ nhà thờ họ tộc, làm lễ giỗ, sửa sang mồ mả, chuộc lại đất, làm sổ địa bạ mới cho đất của ông bà khai phá khi xưa… Không riêng họ Võ, mỗi thành viên của nhóm cũng đã và đang tự dựng gia phả cho dòng họ mình

Làm gia phả cho dòng họ của mình, rồi của những nhân vật đặc biệt, chính khách… nhóm làm gia phả lại muốn phổ biến cách làm rộng rãi cho mọi người để ai muốn đều có thể làm được. Ông An, khi đề cập đến chuyện này đã cho biết, vì có thời gian ông làm công tác văn hóa nên thường tiếp xúc với dân mới thấy rằng nhiều gia đình rất khát khao làm gia phả nhưng chưa biết cách làm và cũng chưa có điều kiện, kinh phí. Khi đó, nhóm đã bàn với lãnh đạo các địa phương, trong đó có tỉnh Long An tiến hành mở lớp hướng dẫn cho người dân tự làm gia phả. Qua nhiều năm nghiên cứu và dựng gia phả, ông An đã đúc kết được một điều quan trọng: “Gia đình nào hiểu biết về gia phả sẽ có cách chèo lái, giải quyết những vấn đề nảy sinh trong nội bộ  dòng họ cũng như có thể ngăn ngừa, chống được tệ cục bộ, bè phái, gia đình trị  xuất phát từ họ tộc, huyết thống”.

Có dịp quan sát và tìm hiểu về công việc của nhóm làm gia phả, tôi thấy nghề này cũng đi thực tế, lắm lúc phải lội ruộng băng đồng, lên rừng xuống biển, đôi lần phải sử dụng nghiệp vụ điều tra như nghề làm báo (có lẽ vậy nên nhóm có đến 3 người là nhà báo). Kinh phí làm một bộ gia phả khoảng từ 10 triệu tới 20 triệu đồng nếu ở trong Tp.HCM. Còn đi tỉnh ngoài, sẽ tính thêm tiền xe, lưu trú… Nguồn thu nhập của nhóm, dựa trên số lượng bộ gia phả đã hoàn thành. Với số tiền này, so với công sức bỏ ra của mỗi người có lẽ chỉ nên xem là nguồn động viên.

Tôi hỏi thăm một vài người trong nhóm thì được biết hiện có hai người đang ở Hà Tĩnh để tìm hiểu dòng họ cho bộ gia phả mới nhận. Một số người lớn tuổi, sức khỏe yếu thì ít đi ra ngoài, thỉnh thoảng đến văn phòng ở số 4 Bà Huyện Thanh Quan, quận 3, để bàn bạc, phân công nhau nghiên cứu, chấp bút, dịch gia phả cổ và tư vấn miễn phí cho những ai muốn tự làm.

Có những dòng họ nghèo, không có tiền nhưng rất  muốn làm gia phả như dòng họ Nguyễn Văn Quá (phó tướng của Phan Công Hớn), dòng họ Võ Văn Tần…  Cảm động vì cái tình của họ với tổ tiên, nhóm bàn với nhau làm miễn phí hoặc chỉ lấy tiền in ấn, bút, giấy mà thôi. Họ xem bộ gia phả ấy như là một công trình nghiên cứu dù cả nhóm phải mất từ 4 - 6 tháng để hoàn thành. hai tháng đầu đi khảo sát, thu thập thông tin, hai tháng viết, in bản thảo, đưa cho gia đình sửa chữa, bổ sung, hai tháng in ấn hoàn chỉnh. Trong quá trình làm, một trong những niềm vui của nhóm là có nhiều gia đình hiểu được mục đích ý nghĩa việc làm gia phả nên rất xem trọng và quý mến họ, nhất là những dòng họ từng mâu thuẫn với nhau, chính bộ gia phả đã khiến họ gần nhau, xóa bỏ hiềm khích. Có người sau khi nhận bộ gia phả, đã tình nguyện tham gia vào nhóm, tiếp tục dựng gia phả cho người khác.  

Nhắc tới chuyện dịch gia phả cổ không thể không nhắc đến ông Võ Văn Sổ. Khả năng dịch gia phả và mộ bia cổ bằng chữ Hán Nôm của ông hàng chục năm nay đã giúp cho nhóm tìm được lai lịch người đã mất và giúp cho nhiều người biết rõ hơn về ông bà của mình. Ông kể, có một gia đình ở Trà Vinh, bao nhiêu năm cúng bái chăm sóc ngôi mộ bia đề tên họ, ngày tháng mất là chữ Hán mà họ đinh ninh là mộ của ông tổ… Gia đình cũng đã mời rất nhiều người đến dịch giúp nhưng không ai dịch được. Đến khi ông Sổ dịch thì mới rõ đây là mộ của bà tổ. Trước những kết quả đạt được, Ông Sổ hiện được tín nhiệm đến độ có người còn đưa cho ông bộ gia phả cũ, đứt đoạn, khuyết danh nhiều người… đề nghị ông nối lại. Ông và những cộng sự cùng nhóm đã không những nối liền dòng họ đó cho hoàn chỉnh mà còn có thể truy ngược về những đời trước, cách đây hàng mấy trăm năm.

Có lẽ đây là nhóm đầu tiên dựng gia phả mang tính chất tự phát ở Tp.HCM. Hiện tại, Nhà nước chưa chính thức có tổ chức nào, phần lớn tổ chức hiện nay chỉ mang tính chất “quần chúng” như ở miền Bắc có “Unesco các dòng họ Việt Nam”, ở miền Nam cũng có chi nhánh nhưng chủ yếu là nghiên cứu. Điều nhóm cần hỗ trợ nhất là phổ biến rộng rãi cho mọi người để ai cũng có thể tự làm gia phả cho mình. Nhóm sẽ  hướng dẫn cách làm, cho người dân thấy được lợi ích của gia phả để gắn bó hơn với bà con họ hàng, duy trì được truyền thống tốt đẹp, giữ gìn bản sắc văn hóa của người Việt mình

Bộ gia phả trong gia đình được ví như là một catalog để truy tìm, nhận ra mối quan hệ thân tộc từ đó những người trong thân tộc này xây dựng tình đoàn kết, thương yêu, đùm bọc lẫn nhau… Mong sao những ngày Tết sắp tới, ngoài việc tảo mộ, cúng bái ông bà tổ tiên, mừng tuổi ông bà, các thế hệ con cháu, dòng tộc quây quần với nhau bên bộ gia phả, cùng nhau đọc, nhắc lại cội nguồn, những bậc tiền nhân  để  noi gương và cùng nhau giữ cho gia đình từ điều nhỏ nhất “trong ấm ngoài êm” đến điều lớn lao - xã hội trật tự, yên bình.

HẠNH CHI (Theo Công an Nhân dân)

 
Các tin mới

» TIÊU CHÍ BÌNH CHỌN DANH HIỆU HỘI ĐỒNG DÒNG HỌ VIỆT NAM   03-10-2017
» KẾT QUẢ BA NĂM NGHIÊN CỨU KHOA HỌC VÀ THỰC HÀNH GIA PHẢ CỦA VIỆN LỊCH SỬ DÒNG HỌ VÕ NGỌC AN   02-10-2017
» TP.HCM TƯNG BỪNG LỄ HỘI LIÊN HOAN CÁC DÒNG HỌ 2017   07-04-2017
» KHAI MẠC LIÊN HOAN CÁC DÒNG HỌ TP.HCM 2017   06-04-2017
» LIÊN HOAN CÁC DÒNG HỌ LẦN 1 - 2017 TẠI TP.HCM   04-04-2017
» LẦN ĐẦU TIÊN TỔ CHỨC LIÊN HOAN CÁC DÒNG HỌ TP.HCM   29-03-2017
» TRƯNG BÀY HƠN 100 BỘ GIA PHẢ TRONG LIÊN HOAN CÁC DÒNG HỌ   29-03-2017
» TP.HCM LẦN ĐẦU TIÊN TỔ CHỨC LIÊN HOAN CÁC DÒNG HỌ   29-03-2017
» CHÚC MỪNG SINH NHẬT GS MẠC ĐƯỜNG   26-09-2015
» VIỆN LỊCH SỬ DÒNG HỌ: HAI NĂM ĐỂ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN   26-09-2015
» HỘI NGHỊ GIA PHẢ HỌC VIỆT NAM KHẲNG ĐỊNH VAI TRÒ CỦA DÒNG HỌ   02-09-2015
» HỘI NGHỊ THÔNG BÁO GIA PHẢ HỌC VIỆT NAM LẦN THỨ NHẤT - 2015   30-08-2015
» CỦNG CỐ ĐẠO ĐỨC DÒNG HỌ - GÓP PHẦN GIẢM TỘI ÁC   15-08-2015
» Tọa đàm khoa học - Danh tướng Nguyễn Tri Phương qua góc nhìn gia phả học   10-04-2015
» ƯU VIỆT CÁC DÒNG HỌ VIỆT NAM   10-01-2015
» ĐỀ CAO TÍNH NGƯỠNG THỜ QUỐC TỔ HÙNG VƯƠNG VÀ THỜ CÚNG TỔ TIÊN   08-05-2013
» TỔNG KẾT HOẠT ĐỘNG CỦA TTNC & TH GIA PHẢ VÀ CHI HỘI GIA PHẢ TPHCM NĂM 2012   08-05-2013
» Hội thảo khoa học trong ngày tổng kết   08-05-2013
» Lịch của Vietkings   19-02-2013
» Gia phả họ Trần - Tác phẩm hiếu tình dâng tặng GS Trần Văn Giàu   26-12-2012
» Trong nền văn hóa dân tộc   19-10-2012
» Gia phả học cho mọi gia đình   18-10-2012
» Vài suy nghĩ về mối quan hệ gia tộc và thành viên gia tộc Việt Nam   18-10-2012
» 20 năm hình thàng và phát triển của Trung tâm Nghiên cứu và Thức hành Gia phả TP.HCM (1992-2012)   18-10-2012
» Tổng kết 20 năm: Hoạt động bền bĩ, liên tục, kết quả đạt được to lớn vượt bậc của Chi hộ và TT Nghiên cứ và Thực hành Gia phả TP.HCM   18-10-2012
» Sở VH,TT&DL Long An tặng bằng khen cho Trung tâm Nghiên cứu và Thực hành Gia phả TP.HCM   17-10-2012
» 20 năm dựng 130 bộ gia phả   15-10-2012
» Trung tâm Nghiên cứu và Thực hành Gia phả TP.HCM đã xây dựng được 130 bộ gia phả   15-10-2012
» Lập gia phả cho nhiều nhà lãnh đạo và cách mạng   15-10-2012
» Trao gia phả Trần Văn Giàu nhân ngày truyền thống ngành Văn hóa thông tin   15-10-2012
» Tiêu chí xây dựng dòng họ văn hóa   04-07-2012
» Các dòng họ Việt Nam là dòng họ ưu việt...   21-05-2012
» Nhà mồ giữa thành phố   28-04-2012
» Buổi ra mắt Câu lạc bộ “Tuổi trẻ với dòng họ - gia phả”   06-04-2012
» Về vấn đề xây dựng văn hóa dòng họ   07-03-2012
» Nguyên Thủ tướng Chính phủ Phan Văn Khải phát biểu tại lễ trao tặng gia phả   05-03-2012
» 11 họ tộc ở TP HCM được tặng gia phả   05-03-2012
» Đọc lịch sử từ gia phả   05-03-2012
» Trao tặng gia phả cho 11 chi họ xã anh hùng   05-03-2012
» Tặng gia phả cho11 dòng họ   19-02-2012
» Nguyên Thủ tướng Phan Văn Khải: Trao gia phả cho các dòng họ của xã anh hùng   19-02-2012
» Tổng kết lớp tập huấn về phương pháp dựng phả   02-02-2012
» Góp phần xây dựng dòng họ văn hóa tại xã Tân Thông Hội, huyện Củ Chi, TP.HCM   22-12-2011
» Cổ vũ mạnh mẽ những ý tưởng sáng tạo   18-12-2011
» Những "bí mật" về hệ gene của con người   06-07-2011
» Dòng họ "tay vượn"   25-06-2011
» Ngày hội sản phẩm dịch vụ văn hóa 2011 - Nhiều người quan tâm gia phả   16-06-2011
» Vài suy nghĩ về vai trò của văn hóa gia đình, văn hóa dòng họ trong công cuộc xây dựng nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc Việt Nam   15-06-2011
» Ngày Bác đến Trường Dục Thanh   30-05-2011
» MỘT THIẾT CHẾ VĂN HÓA DÒNG HỌ ĐÃ ĐỊNH HÌNH   27-04-2011
» Hướng dẫn hoạt động hội đồng gia tộc ở các xã ấp   09-04-2011
» Mỗi chi họ trong cùng một họ hãy truy tìm, liên kết, nhận họ nhau   22-02-2011
» Thượng tướng Phan Trung Kiên nói về vai trò dòng họ trong cách mạng Việt Nam   22-02-2011
» Xây dựng văn hoá nghề nghiệp   11-02-2011
» Trung tâm Nghiên cứu & Thực hành Gia phả TP.HCM tổng kết năm 2010   17-12-2010
» Dựng gia phả cho nhân vật lịch sử và cộng đồng   11-12-2010
» Văn hóa gia đình và xây dựng gia đình văn hóa trong thời kỳ hội nhập   10-12-2010
» Văn hóa dòng họ: Diện mạo và hướng đi   10-12-2010
» Vai trò và ý nghĩa của nghiên cứu Hán Nôm đối với nghiên cứu văn hóa Việt Nam   06-08-2010
» Tinh thần hiếu học - Một giá trị tiêu biểu của văn hoá Bắc Miền Trung   31-07-2010
» SẮC CHỈ VỊ THÀNH HOÀNG ĐÁNH RƠI   31-07-2010
» MỘT SỐ PHONG TỤC CỦA NGƯỜI VIỆT TRONG THỜI ĐẠI CHỐNG BẮC THUỘC   23-07-2010
» VÀI NÉT VỀ QUAN HỆ DÒNG HỌ TRONG CỘNG ĐỒNG LÀNG XÃ HIỆN NAY   23-07-2010
» Chuyện họ của Hai Bà Trưng   10-07-2010
» Nam quyền trong chế độ mẫu hệ ở Việt Nam   10-07-2010
» Bữa cơm gia đình   03-07-2010
» Bửa cơm gia đình trong quá trình đô thị hóa ở Việt Nam   03-07-2010
» TƯ LIỆU ĐỊA BẠ TRONG NGHIÊN CỨU LÀNG XÃ VIỆT NAM TRUYỀN THỐNG (KHẢO SÁT ĐỊA BẠ LÀNG VIỆT VÙNG ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ)   01-07-2010
» LỊCH SỬ HÌNH THÀNH CỘNG ĐỒNG NGƯỜI KINH (VIỆT) Ở TRUNG QUỐC   01-07-2010
» Suy nghĩ khái niệm gốc Việt   18-06-2010
» Mối quan hệ cá nhân - gia đình trong bối cảnh Việt Nam đi vào toàn cầu hóa   12-06-2010
» Vai trò của gia đình và văn hóa gia đình   12-06-2010
» Chính thức khởi công xây dựng Nhà Tưởng niệm danh nhân Cao Bá Quát   09-06-2010
» Hội nhập với thế giới và bản sắc văn hóa gia đình Việt Nam   09-06-2010
» Nhân Ngày Gia đình Việt Nam (28.6.2001-28.6.2007): Gia đình Việt Nam thời kỳ hội nhập   09-06-2010
» Văn hóa dòng họ đang lên ngôi   18-05-2010
» HỌ HUỲNH Ở BÌNH TRỊ ĐÔNG A - NHỮNG NGƯỜI CHA VÀ MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG   25-04-2010
» Người đại diện Trung tâm gia phả ở các tỉnh, thành phố   03-03-2010
» Tổng kết hoạt động Trung tâm Nghiên cứu và Thực hành Gia phả TP.HCM năm 2009 và phương hướng hoạt động năm 2010   03-03-2010
» GIA PHẢ TỘC LÊ THÔN PHÚ XUÂN, XÃ ĐÔNG Á, HUYỆN ĐÔNG HƯNG, TỈNH THÁI BÌNH VÀ Ý KIẾN CỦA TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU & THỰC HÀNH GIA PHẢ TP.HCM   29-12-2009
» THỬ NHÌN LẠI CÁCH GHI ĐỊA DANH BẰNG CHỮ HÁN   19-12-2009
» Dòng họ muốn phát triển vững chắc phải thực hiện sự đoàn kết thống nhất và tôn trọng luật pháp Nhà nước   07-12-2009
» Gian nan trong khâu điền dã   07-12-2009
» Vài kinh nghiệm khi làm phả hệ   07-12-2009
» Tham luận về Hán Nôm: Một số hiểu biết về Hán - Nôm   06-12-2009
» Dựng gia phả cho toàn họ tộc được không?   06-12-2009
» Tạo cơ chế kích thích nhu cầu hiểu chữ hán - Nôm trong nhân dân qua hoạt động gia phả   06-12-2009
» Đám giỗ có vị trí quan trọng trong việc thờ cúng tổ tiên   25-10-2009
» Trao giả phả cho họ Bùi (Vĩnh Long)   18-10-2009
» Từ đâu để có nội dung cho gia phả?   09-10-2009
» Hôn nhân là qui luật phát triển của dòng họ   09-10-2009
» Đồng mả nông thôn Nam bộ   09-10-2009
» Đồng mả nông thôn Nam bộ   30-09-2009
» Tương lai rạng rỡ của sự nghiệp dựng phả các dòng họ Việt Nam   27-09-2009
» Quá trình của việc lập gia phả trong xã hội Việt Nam   21-09-2009
» Về người viết gia phả lớn nhất nước Việt   21-09-2009
» Đưa gia phả lên mạng   21-09-2009
» Gia phả nét văn hóa các dòng họ Việt Nam   17-09-2009
» Hôn nhân là qui luật phát triển dòng họ   17-09-2009
» Cần có trung tâm phả học Việt Nam   17-09-2009
» Các vấn đề rút ra qua 17 năm dựng phả cho các chi họ   30-08-2009
» Trung tâm nghiên cứu thực hành gia phả TP.HCM giúp nhận được họ qua gia phả cổ   30-08-2009
» Sự nghiệp dựng phả các dòng họ là thiêng liêng và khoa học   23-08-2009
» Để gia phả trở thành nhân tố tích cực trong việc phát huy truyền thống văn hóa dân tộc Việt Nam   23-08-2009
» Dự báo hôn nhân và gia đình trong tương lai   23-08-2009
» Gia phả với ngày gia đình Việt Nam   23-08-2009
 
các tin cũ
 
» Gia phả - hồi ký: chứng tích của sự có mặt   21-07-2009
» Dựng gia phả để nghiên cứu lịch sử   21-07-2009
» Những ông đồ Sài Gòn đi... làm gia phả   21-07-2009
» Dựng phả, một dịch vụ hấp dẫn   21-07-2009
» Nhân ngày Gia đình Việt Nam 28.6: Bàn về đạo gia đình, đạo họ hàng   21-07-2009
 
     
 
     


 

     
 
ĐẶT LÀM GIA PHẢ

 
Chúng tôi cung cấp dịch vụ làm gia phả cho dòng họ. Vui lòng liên hệ: giaphatphcm@gmail.com
 
 
     

     
 
THÔNG BÁO

 
Website gia phả thành phố hồ chí minh
Chi tiết »
 
     

     
 
QUẢNG CÁO
 
Trung tâm Gia phả
 
     

 

Trang Chủ | Giới Thiệu | Tin Tức | Kiến Thức | Tư Liệu | Tư Vấn | Diễn Đàn | Liên Hệ
Trung tâm Nghiên cứu và Thực hành gia phả TP.Hồ Chí Minh