..:: Tin Tức Trung Tâm ::..


LỄ HỘI KHAO LỀ THẾ LÍNH HOÀNG SA
(2020-08-29)
Đảo Lý Sơn thuộc huyện đảo Lý Sơn, nằm cách đất liền 18 hải lý. Tại đây, hằng năm cứ vào tháng 2, tháng 3 Âm lịch, các tộc họ có người đi lính Hoàng Sa xưa như họ Võ, Phạm... đều tổ chức "Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa".

Theo những ghi chép để lại, vào thế kỷ XVII, chúa Nguyễn đã tổ chức tuyển chọn những trai tráng khỏe mạnh, bơi giỏi để sung vào đội Hoàng Sa làm nhiệm vụ thu lượm sản vật, đo đạc hải trình, vẽ bản đồ... Vì nhiệm vụ nhiều rủi ro, bất trắc nên cư dân trên đảo Lý Sơn đã tổ chức buổi lễ “Khao lề thế lính Hoàng Sa” hàng năm để cầu bình an cho những người lên đường làm nhiệm vụ.

Trong Phủ biên tạp lục của Lê Quý Đôn (năm 1776) có chép rằng: "Truớc kia họ Nguyễn đặt đội Hoàng Sa 70 xuất, lấy nguời ở Vĩnh An điền vào chân ấy, thay phiên cứ hằng năm tháng 3 nhận giấy hành sai, phải mang lương 6 tháng, đem 5 chiếc thuyền câu nhỏ ra bể 3 ngày 3 đêm mới đến hải đảo" . Có thể thấy, hải trình thường kéo dài tới 6 tháng, nhiều nguy hiểm, nên mỗi người lính khi ra đi đều phải trang bị cho mình 1 đôi chiếu, dây mây, 7 cái đòn tre và 1 thẻ tre. Nếu gặp chuyện không may, đồng đội sẽ dùng chiếu để bó xác người ngã xuống, dùng đòn tre làm nẹp và lấy dây mây bó lại. Chiếc thẻ tre ghi rõ tên tuổi, bản quán, phiên hiệu đơn vị được cài kỹ trong bó xác, thi thể được thả xuống biển để dạt vào bờ tìm về quê quán nhưng thực tế chẳng có mấy thẻ tre trở về đất liền. Thế nên, ở Lý Sơn đã hình thành những câu hát dân gian như sau:

"Hoàng Sa lắm đảo nhiều cồn
Chiếc chiếu bó tròn mấy sợi dây mây"
hay
"Chiều chiều ra ngóng biển xa
Ngóng ai đi lính Trường Sa chưa về"

Dâng lễ vật lên bàn thờ

Ở trong những ghi chép trong gia phả của các họ tộc có người đi lính Hoàng Sa trên đảo Lý Sơn, có rất nhiều người ra đi không trở về, hình ảnh về những ngôi mộ gió của các tộc họ Phạm Quang, Phạm Văn, Võ Văn… là một minh chứng.
Từ những mất mát ấy, người dân Lý Sơn đã hình thành một nghi lễ mang tính nhân văn sâu sắc, chính là "Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa". Lễ được tổ chức định kỳ hàng năm, vào khoảng tháng 2, tháng 3 Âm lịch (trước ngày những người lính lên đường). Trong buổi lễ, người ta mô phỏng thuyền và hình nhân, mong muốn chiếc thuyền giả và hình nhân thế mạng kia sẽ chịu hết mọi rủi ro thay cho những người lính Hoàng Sa, tạo thêm niềm tin và ý chí cho những người lính có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ theo lệnh của nhà vua. Sau này, khi đội Hoàng Sa không còn nữa, các tộc họ có người đi lính Hoàng Sa vẫn tự tổ chức theo đúng nghi thức xưa ngay tại nhà thờ tộc họ mình nhằm tưởng nhớ và lưu giữ điều này thành một truyền thống đẹp, một dấu ấn đẹp trong văn hóa tâm linh trong đời sống của các thế hệ người dân Lý Sơn.

Hàng bài vị

Đây là một lễ hội lâu đời của cư dân trên đảo Lý Sơn, ra đời khi đội Hoàng Sa vẫn đang hoạt động. Theo lý giải, "khao lề" là lệ khao định kỳ hàng năm như hình thức cúng việc lề mà một số nơi vẫn còn lưu giữ, "thế lính" là nghi lễ mang nhiều yếu tốt phù phép của đạo giáo, dùng các hình nhân với kích thước bằng người thật để thế mạng cho người lính Hoàng Sa luôn phải đối diện với nguy hiểm trùng trùng ở phía trước (theo Sở Văn hóa thông tin Quảng Ngãi, 2006, Văn hóa cư dân đảo Lý Sơn, Quảng Ngãi, tr. 64). Như vậy, "Lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa" tức là lễ cúng cầu an cho người người lính đội Hoàng Sa trước khi họ lên đường làm nhiệm vụ cho đất nước.

Về ý nghĩa của lễ, người dân của đảo Lý Sơn cho rằng lính Hoàng Sa được tế sống vì nhiệm vụ của họ quá nguy hiểm với tinh thần "Lính Hoàng Sa đi dễ khó về". Người dân làng An Vĩnh, An Hải (Lý Sơn) và nhiều nơi dọc ven biển Quảng Ngãi đều tổ chức "Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa" dành cho người sắp đi làm nhiệm vụ, còn nếu tưởng nhớ những người đã khuất thì dùng là "tế lính". Thường thì lễ này dành cho cả hai, "thế" cho người sống và "tế" cho người chết. Trong buổi tế, người dân làm những hình nôm bằng khung tre và dán giấy ngũ sắc để giả làm người, đem tế ở đình, tế xong họ đốt đi hoặc đóng thuyền bằng thân cây chuối, cho hình nộm lên và thả ra biển để hình nộm kia gánh chịu mọi nguy hiểm trên biển cũng như cầu cho người thân của họ được bình an trở về với gia đình.

Chắc có lẽ sẽ không có một nơi nào có một lễ hội vừa khao quân, vừa tế sống người sắp ra đi vừa tưởng nhớ những người đã khuất khi thực hiện nhiệm vụ cho đất nước như "Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa" nơi đây.

Người dân Lý Sơn từ xưa đến nay không quên những công lao của các bậc tiền nhân, để tưởng nhớ các họ tộc ở Lý Sơn hằng năm cứ vào tháng 2, tháng 3 Âm lịch đều tổ chức Lễ “Khao lề thế lính Hoàng Sa”. Qua đó, có thể giúp cho con cháu của họ biết được những công lao to lớn của tổ tiên, từ đó mà ghi nhớ và noi theo. Ngoài ra, Lễ “Khao lề thế lính Hoàng Sa” không chỉ mang ý nghĩa đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc ta mà còn góp phần không nhỏ cho việc nghiên cứu các cộng động cư dân ven biển Việt Nam.

Lễ “Khao lề thế lính Hoàng Sa” là một lễ hội chứa đựng nhiều giá trị văn hóa, kết nối cộng đồng, giáo dục truyền thống và nhân văn sâu sắc. Buổi lễ được tổ chức với tất cả những kỳ vọng về một chuyến đi an toàn cho mỗi chuyến hải trình của đội binh phu ("thế lính"), đồng thời cũng là sự tri ân sâu sắc đối với những bậc tiền nhân đã hi sinh trong khi đang làm nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền lãnh hải quốc gia ("tế lính"). Thông thường, một buổi lễ sẽ bao gồm cả 2 khía cạnh trên, mà ở khía cạnh nào cũng đầy ắp một tình yêu và trách nhiệm của công dân đối với đất nước.

Với ý nghĩa mà lễ đem lại, tháng 4/2013, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã quyết định đưa Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, loại hình Tập quán xã hội và tín ngưỡng.

Cao Thị Ánh Nguyệt

-------------------------

Tài liệu tham khảo:
1. Viện Sử học, 1959, Phủ biên tạp lục, Nxb Văn hóa - Thông tin, Hà Nội
2. Sở Văn hóa thông tin Quảng Ngãi, 2006, Văn hóa cư dân đảo Lý Sơn, Quảng Ngãi
3. Cao Nguyễn Ngọc Anh, 2011, Lễ hội khao lề thế lính Hoàng Sa ở đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi, Luận văn Thạc sĩ Dân tộc học, Trường ĐH.KHXHNV TP.HCM
4. Dẫn theo Quốc Việt, Dưới mái Âm Linh Tự, https://tuoitre.vn/duoi-mai-am-linh-tu-431617.htm cập nhật ngày 02/04/2011

 

 
Các tin mới

» NHỮNG NGƯỜI CANH GIỮ “NÚI VÀNG” SAU NGÀY GIẢI PHÓNG   03-10-2020
 
các tin cũ
 
» VIỆN LỊCH SỬ DÒNG HỌ TỔNG KẾT NĂM 2019-VINH DANH NHÀ NGHIÊN CỨU VÕ VĂN SỔ   05-01-2020
» EM TRAI ÔNG TỔ HỌ PHẠM Ở LÀNG BÌNH TRUNG, QUẢNG NGÃI LÀ NGƯỜI đÓNG GIẢ VUA QUANG TRUNG ĐI NHÀ THANH   08-02-2018
» HÀNH TRÌNH TÌM VỀ NGUỒN CỘI CỦA HẬU DUỆ DÒNG HỌ LÝ GỐC VIỆT TẠI HÀN QUỐC   03-01-2018
» HỘI THẢO “HỌ TRƯƠNG TRONG LỊCH SỬ VÙNG ĐẤT PHƯƠNG NAM”   09-10-2017
» TIÊU CHÍ BÌNH CHỌN DANH HIỆU HỘI ĐỒNG DÒNG HỌ VIỆT NAM   03-10-2017
» KẾT QUẢ BA NĂM NGHIÊN CỨU KHOA HỌC VÀ THỰC HÀNH GIA PHẢ CỦA VIỆN LỊCH SỬ DÒNG HỌ VÕ NGỌC AN   02-10-2017
» TP.HCM TƯNG BỪNG LỄ HỘI LIÊN HOAN CÁC DÒNG HỌ 2017   07-04-2017
» KHAI MẠC LIÊN HOAN CÁC DÒNG HỌ TP.HCM 2017   06-04-2017
» LIÊN HOAN CÁC DÒNG HỌ LẦN 1 - 2017 TẠI TP.HCM   04-04-2017
» LẦN ĐẦU TIÊN TỔ CHỨC LIÊN HOAN CÁC DÒNG HỌ TP.HCM   29-03-2017
» TRƯNG BÀY HƠN 100 BỘ GIA PHẢ TRONG LIÊN HOAN CÁC DÒNG HỌ   29-03-2017
» TP.HCM LẦN ĐẦU TIÊN TỔ CHỨC LIÊN HOAN CÁC DÒNG HỌ   29-03-2017
» CHÚC MỪNG SINH NHẬT GS MẠC ĐƯỜNG   26-09-2015
» VIỆN LỊCH SỬ DÒNG HỌ: HAI NĂM ĐỂ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN   26-09-2015
» HỘI NGHỊ GIA PHẢ HỌC VIỆT NAM KHẲNG ĐỊNH VAI TRÒ CỦA DÒNG HỌ   02-09-2015
» HỘI NGHỊ THÔNG BÁO GIA PHẢ HỌC VIỆT NAM LẦN THỨ NHẤT - 2015   30-08-2015
» CỦNG CỐ ĐẠO ĐỨC DÒNG HỌ - GÓP PHẦN GIẢM TỘI ÁC   15-08-2015
» Tọa đàm khoa học - Danh tướng Nguyễn Tri Phương qua góc nhìn gia phả học   10-04-2015
» ƯU VIỆT CÁC DÒNG HỌ VIỆT NAM   10-01-2015
» ĐỀ CAO TÍNH NGƯỠNG THỜ QUỐC TỔ HÙNG VƯƠNG VÀ THỜ CÚNG TỔ TIÊN   08-05-2013
» TỔNG KẾT HOẠT ĐỘNG CỦA TTNC & TH GIA PHẢ VÀ CHI HỘI GIA PHẢ TPHCM NĂM 2012   08-05-2013
» Hội thảo khoa học trong ngày tổng kết   08-05-2013
» Lịch của Vietkings   19-02-2013
» Gia phả họ Trần - Tác phẩm hiếu tình dâng tặng GS Trần Văn Giàu   26-12-2012
» Trong nền văn hóa dân tộc   19-10-2012
» Gia phả học cho mọi gia đình   18-10-2012
» Vài suy nghĩ về mối quan hệ gia tộc và thành viên gia tộc Việt Nam   18-10-2012
» 20 năm hình thàng và phát triển của Trung tâm Nghiên cứu và Thức hành Gia phả TP.HCM (1992-2012)   18-10-2012
» Tổng kết 20 năm: Hoạt động bền bĩ, liên tục, kết quả đạt được to lớn vượt bậc của Chi hộ và TT Nghiên cứ và Thực hành Gia phả TP.HCM   18-10-2012
» Sở VH,TT&DL Long An tặng bằng khen cho Trung tâm Nghiên cứu và Thực hành Gia phả TP.HCM   17-10-2012
» 20 năm dựng 130 bộ gia phả   15-10-2012
» Trung tâm Nghiên cứu và Thực hành Gia phả TP.HCM đã xây dựng được 130 bộ gia phả   15-10-2012
» Lập gia phả cho nhiều nhà lãnh đạo và cách mạng   15-10-2012
» Trao gia phả Trần Văn Giàu nhân ngày truyền thống ngành Văn hóa thông tin   15-10-2012
» Tiêu chí xây dựng dòng họ văn hóa   04-07-2012
» Các dòng họ Việt Nam là dòng họ ưu việt...   21-05-2012
» Nhà mồ giữa thành phố   28-04-2012
» Buổi ra mắt Câu lạc bộ “Tuổi trẻ với dòng họ - gia phả”   06-04-2012
» Về vấn đề xây dựng văn hóa dòng họ   07-03-2012
» Nguyên Thủ tướng Chính phủ Phan Văn Khải phát biểu tại lễ trao tặng gia phả   05-03-2012
» 11 họ tộc ở TP HCM được tặng gia phả   05-03-2012
» Đọc lịch sử từ gia phả   05-03-2012
» Trao tặng gia phả cho 11 chi họ xã anh hùng   05-03-2012
» Tặng gia phả cho11 dòng họ   19-02-2012
» Nguyên Thủ tướng Phan Văn Khải: Trao gia phả cho các dòng họ của xã anh hùng   19-02-2012
» Tổng kết lớp tập huấn về phương pháp dựng phả   02-02-2012
» Góp phần xây dựng dòng họ văn hóa tại xã Tân Thông Hội, huyện Củ Chi, TP.HCM   22-12-2011
» Cổ vũ mạnh mẽ những ý tưởng sáng tạo   18-12-2011
» Những "bí mật" về hệ gene của con người   06-07-2011
» Dòng họ "tay vượn"   25-06-2011
» Ngày hội sản phẩm dịch vụ văn hóa 2011 - Nhiều người quan tâm gia phả   16-06-2011
» Vài suy nghĩ về vai trò của văn hóa gia đình, văn hóa dòng họ trong công cuộc xây dựng nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc Việt Nam   15-06-2011
» Ngày Bác đến Trường Dục Thanh   30-05-2011
» MỘT THIẾT CHẾ VĂN HÓA DÒNG HỌ ĐÃ ĐỊNH HÌNH   27-04-2011
» Hướng dẫn hoạt động hội đồng gia tộc ở các xã ấp   09-04-2011
» Mỗi chi họ trong cùng một họ hãy truy tìm, liên kết, nhận họ nhau   22-02-2011
» Thượng tướng Phan Trung Kiên nói về vai trò dòng họ trong cách mạng Việt Nam   22-02-2011
» Xây dựng văn hoá nghề nghiệp   11-02-2011
» Trung tâm Nghiên cứu & Thực hành Gia phả TP.HCM tổng kết năm 2010   17-12-2010
» Dựng gia phả cho nhân vật lịch sử và cộng đồng   11-12-2010
» Văn hóa gia đình và xây dựng gia đình văn hóa trong thời kỳ hội nhập   10-12-2010
» Văn hóa dòng họ: Diện mạo và hướng đi   10-12-2010
» Vai trò và ý nghĩa của nghiên cứu Hán Nôm đối với nghiên cứu văn hóa Việt Nam   06-08-2010
» Tinh thần hiếu học - Một giá trị tiêu biểu của văn hoá Bắc Miền Trung   31-07-2010
» SẮC CHỈ VỊ THÀNH HOÀNG ĐÁNH RƠI   31-07-2010
» MỘT SỐ PHONG TỤC CỦA NGƯỜI VIỆT TRONG THỜI ĐẠI CHỐNG BẮC THUỘC   23-07-2010
» VÀI NÉT VỀ QUAN HỆ DÒNG HỌ TRONG CỘNG ĐỒNG LÀNG XÃ HIỆN NAY   23-07-2010
» Chuyện họ của Hai Bà Trưng   10-07-2010
» Nam quyền trong chế độ mẫu hệ ở Việt Nam   10-07-2010
» Bữa cơm gia đình   03-07-2010
» Bửa cơm gia đình trong quá trình đô thị hóa ở Việt Nam   03-07-2010
» TƯ LIỆU ĐỊA BẠ TRONG NGHIÊN CỨU LÀNG XÃ VIỆT NAM TRUYỀN THỐNG (KHẢO SÁT ĐỊA BẠ LÀNG VIỆT VÙNG ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ)   01-07-2010
» LỊCH SỬ HÌNH THÀNH CỘNG ĐỒNG NGƯỜI KINH (VIỆT) Ở TRUNG QUỐC   01-07-2010
» Suy nghĩ khái niệm gốc Việt   18-06-2010
» Mối quan hệ cá nhân - gia đình trong bối cảnh Việt Nam đi vào toàn cầu hóa   12-06-2010
» Vai trò của gia đình và văn hóa gia đình   12-06-2010
» Chính thức khởi công xây dựng Nhà Tưởng niệm danh nhân Cao Bá Quát   09-06-2010
» Hội nhập với thế giới và bản sắc văn hóa gia đình Việt Nam   09-06-2010
» Nhân Ngày Gia đình Việt Nam (28.6.2001-28.6.2007): Gia đình Việt Nam thời kỳ hội nhập   09-06-2010
» Văn hóa dòng họ đang lên ngôi   18-05-2010
» HỌ HUỲNH Ở BÌNH TRỊ ĐÔNG A - NHỮNG NGƯỜI CHA VÀ MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG   25-04-2010
» Người đại diện Trung tâm gia phả ở các tỉnh, thành phố   03-03-2010
» Tổng kết hoạt động Trung tâm Nghiên cứu và Thực hành Gia phả TP.HCM năm 2009 và phương hướng hoạt động năm 2010   03-03-2010
» GIA PHẢ TỘC LÊ THÔN PHÚ XUÂN, XÃ ĐÔNG Á, HUYỆN ĐÔNG HƯNG, TỈNH THÁI BÌNH VÀ Ý KIẾN CỦA TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU & THỰC HÀNH GIA PHẢ TP.HCM   29-12-2009
» THỬ NHÌN LẠI CÁCH GHI ĐỊA DANH BẰNG CHỮ HÁN   19-12-2009
» Dòng họ muốn phát triển vững chắc phải thực hiện sự đoàn kết thống nhất và tôn trọng luật pháp Nhà nước   07-12-2009
» Gian nan trong khâu điền dã   07-12-2009
» Vài kinh nghiệm khi làm phả hệ   07-12-2009
» Tham luận về Hán Nôm: Một số hiểu biết về Hán - Nôm   06-12-2009
» Dựng gia phả cho toàn họ tộc được không?   06-12-2009
» Tạo cơ chế kích thích nhu cầu hiểu chữ hán - Nôm trong nhân dân qua hoạt động gia phả   06-12-2009
» Đám giỗ có vị trí quan trọng trong việc thờ cúng tổ tiên   25-10-2009
» Trao giả phả cho họ Bùi (Vĩnh Long)   18-10-2009
» Từ đâu để có nội dung cho gia phả?   09-10-2009
» Hôn nhân là qui luật phát triển của dòng họ   09-10-2009
» Đồng mả nông thôn Nam bộ   09-10-2009
» Đồng mả nông thôn Nam bộ   30-09-2009
» Tương lai rạng rỡ của sự nghiệp dựng phả các dòng họ Việt Nam   27-09-2009
» Quá trình của việc lập gia phả trong xã hội Việt Nam   21-09-2009
» Về người viết gia phả lớn nhất nước Việt   21-09-2009
» Đưa gia phả lên mạng   21-09-2009
» Gia phả nét văn hóa các dòng họ Việt Nam   17-09-2009
» Hôn nhân là qui luật phát triển dòng họ   17-09-2009
» Cần có trung tâm phả học Việt Nam   17-09-2009
» Các vấn đề rút ra qua 17 năm dựng phả cho các chi họ   30-08-2009
» Trung tâm nghiên cứu thực hành gia phả TP.HCM giúp nhận được họ qua gia phả cổ   30-08-2009
» Sự nghiệp dựng phả các dòng họ là thiêng liêng và khoa học   23-08-2009
» Để gia phả trở thành nhân tố tích cực trong việc phát huy truyền thống văn hóa dân tộc Việt Nam   23-08-2009
» Dự báo hôn nhân và gia đình trong tương lai   23-08-2009
» Gia phả với ngày gia đình Việt Nam   23-08-2009
» Theo chân những người "vạch bóng thời gian tìm nguồn cội"   21-07-2009
» Gia phả - hồi ký: chứng tích của sự có mặt   21-07-2009
» Dựng gia phả để nghiên cứu lịch sử   21-07-2009
» Những ông đồ Sài Gòn đi... làm gia phả   21-07-2009
» Dựng phả, một dịch vụ hấp dẫn   21-07-2009
» Nhân ngày Gia đình Việt Nam 28.6: Bàn về đạo gia đình, đạo họ hàng   21-07-2009
 
     
 
     


 

     
 
ĐẶT LÀM GIA PHẢ

 
Chúng tôi cung cấp dịch vụ làm gia phả cho dòng họ. Vui lòng liên hệ: giaphatphcm@gmail.com
 
 
     

     
 
THÔNG BÁO

 
Website gia phả thành phố hồ chí minh
Chi tiết »
 
     

     
 
QUẢNG CÁO
 
Trung tâm Gia phả
 
     

 

Trang Chủ | Giới Thiệu | Tin Tức | Kiến Thức | Tư Liệu | Tư Vấn | Diễn Đàn | Liên Hệ
Trung tâm Nghiên cứu và Thực hành gia phả TP.Hồ Chí Minh