..:: Tin Tức Dòng Họ ::..


Các dòng họ Việt Nam
(2009-09-21)
Người Trung Quốc có 926 họ, người Hàn Quốc có 274 họ, người Anh có khoảng 16.000 họ, người Nhật dẫn đầu thế giới 100.000 họ. Còn việc xác định có bao nhiêu dòng họ ở Việt Nam là một công việc khó khăn.

Nhiều con số khác nhau đã được đưa ra 202, 300, 191. Ngay cả khi công tác điều tra dân số được tiến hành một cách thật khoa học, đồng bộ thì kết quả điều tra này cũng chỉ có giá trị ở mức độ nhất định.

Có 2 thực tế mà ai cũng biết, những người mang cùng một họ, như họ Nguyễn chẳng hạn, chưa chắc đã là đồng tông. Ngược lại, có những người hiện nay mang họ khác nhau nhưng rất có thể họ lại vốn có chung một ông tổ. Thí dụ, người ta biết rằng cho đến đầu năm 1998, tại 25 tỉnh thành có họ Mạc cư trú lâu đời đã có những chi đổi sang các họ sau đây: Bế, Bùi, Bùi Đăng, Bùi Đình, Bùi Thái, Bùi Trần, Cát, Chử, Doãn, Đào, Đặng, Đoàn, Đỗ, Hoa, Hoàng, Hoàng Đăng, Hoàng Đình, Hoàng Đức, Hoàng Khắc, Hoàng Như, Hoàng Trung, Hồ Đăng, Huỳnh, Khổng, Lê, Lê Đăng, Lều, Lều Vũ, Nông, Nguyễn, Nguyễn Công, Nguyễn Phương, Nguyễn Trọng, Phạm, Phạm Bá, Phạm Hữu, Phạm Trọng, Phạm Văn, Phạm Viết, Phan, Phan Đăng, Phan Đình, Phan Hữu, Phan Sĩ, Phan Văn, Phan Xuân, Thạch, Thái, Thái Doãn, Thái Dung, Thái Khắc, Thái Văn, Trần, Vũ Như, Vũ Tiến, Vũ Trọng...Thay đổi họ là điều thường xảy ra ở VN, do sợ bị bức hại, do được ban quốc tính (họ vua), do đi làm con nuôi....

Nhiều khi căn cứ vào gia phả người, người ta biết được những hiện tượng trên. Vậy gia phả là gì? Gia phả (hay gia phổ) là tài liệu ghi chép liên tục đời này tiếp đời khác tất cả tên tuổi, phần mộ, ngày giỗ của tổ tiên, con cháu của một nhà, một họ hay một dòng vua theo một hệ thống trên dưới, trưởng thứ, nội ngoại nhất định. Gia phả khác với sử (thí dụ Đại Việt sử ký toàn thư) ở chỗ gia phả được soạn để lưu truyền trong phạm vi một nhà, một họ, trong khi sử thi bao gồm hết thảy sự việc hoặc hành động của nhiều người ở nhiều họ khác nhau nhưng liên quan mật thiết tới quốc gia, gia phả cần được giữ kín trong khi sử được phổ biển công khai, ai xem cũng được. Đôi khi gia phả có ghi thêm sự việc thì những sự việc này liên quan đến dòng họ nhiều hơn là quốc gia. Trong gia phả ít khi có lẫn sử, nhưng ngược lại trong sử và trong hầu hết các truyện danh nhân, các ký sự lịch sử đều có điểm xuyết ít nhiều gia phả.

Theo sử gia Phan Huy Chú, năm 1026, vua Lý Thái Tổ đã hạ lệnh biên soạn Hoàng triều ngọc điệp (một thứ gia phả của Hoàng tộc). Đáng tiếc sách này đã mất. Hiện nay, trong số 264 gia phả đang được lưu giữ tại Viện Nghiên cứu Hán Nôm, cuốn gia phả của họ Trần (xã Đồng Ngạc, huyện Từ Liêm- Hà Nội) là cuốn có niên đại sớm nhất, được soạn năm 1533. Cuốn này ghi lại thế hệ thứ mười, đời từ Trần Thụ đến Trần Văn Kính.

Trong 264 cuốn gia phả nói trên, có cuốn được ghi bằng chữ Hán, có cuốn được ghi bằng chữ Nôm. Về tên gọi, 117 cuốn mang tên phả ký, 53 cuốn gọi là thế phả, 16 cuốn tộc phả, 5 cuốn ngọc phả, 4 cuốn phả hệ...Chi có 3 trên tổng số 264 gia phả được khắc in, còn lại là sách chép tay. Về dộ dày, cuốn nhiều số trang nhất là Hương Khế Nguyễn Thị gia phả: 1.200 trang viết tay. Đây là gia phả họ Nguyễn ở Hương Khê, dòng họ này có nhiều người học giỏi. Cuốn có ít trang nhất là Giáo dục xã Đỗ tộc phả của họ Đỗ ở tống Đại An, huỵên Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định, chỉ có 6 trang. Gia phả gồm 100 trang trở lên có 123 cuốn. Phần lớn gia phả viết bằng văn xuôi, có cuốn viết bằng văn xuôi xen văn vần, cũng có một số ít viết theo thể thơ lục bát như: Nguyễn Đình tộc gia phả.

Có 162 gia phả ghi tên biên soạn, người viết lời tựa, trong số này có người giữ chức vụ cao trong Nhà nước quân chủ (Nguyễn Nghiễm), có người vừa làm quan vừa sáng tác văn thơ (Ngô Thì Sĩ, Phạm Đình Hổ). Về địa bàn phân bổ, Thăng Long- Hà Nội là nơi có nhiều gia phả nhất, sau đó đến các tỉnh Hà Tây, Hải Dương, Nghệ An...Chỉ thấy có 3 cuốn ở các tỉnh phía Nam: Thừa Thiên Huế, Gia Định (Thành phố Hồ Chí Minh) và Hà Tiên.

Số gia phả được lưu giữ tại Viện Nghiên cứu Hán Nôm chưa phải là tất cả số gia phả của Việt Nam. Do chiến tranh, loạn lạc, một số dòng họ không còn giữ được. Do căn bệnh ấu trĩ là khuynh hướng, có lúc có người cho rằng gia phả là tàn tích phong kiến, là tài liệu phản động, lạc hậu, vì vậy không ít cuốn đã bị thiêu huỷ.

Từ những năm 80 của thế kỷ XX trở lại đây đã có sự khởi sắc của văn hoá dòng họ. Nhiều nơi, nhiều dòng họ sưu tầm, dịch, phiên âm gia phả, tộc phả. Qua gia phả đi tìm về quê hương bản quán, lập các ban liên lạc dòng họ, liên kết các chi họ, xây dựng mới hoặc sửa sang nhà thờ họ, đi tìm mồ mả, quy tập lại theo dòng họ, chi họ. Tổ chức Câu lạc bộ dòng họ thuộc UNESCO Việt Nam cho đến nay đã có 180 dòng họ trong cả nước tham gia. Nhiều cuộc hội thảo về dòng họ đã được tổ chức ở Hà Nội, Nghệ An, Thái Bình... Năm 2001, tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam (Hà Nội) đã tổ chức hội thảo và trưng bày gia phả.

TS Nguyễn Xuân Kính (theo trinhtoc.com)

Họ người Việt 

Gồm các họ của người thuộc dân tộc Việt. Việt Nam nằm ở khu vực Đông Dương nên chịu nhiều ảnh hưởng văn hóa từ Trung Quốc lẫn các nước vùng Ấn Độ hay dân tộc Chàm, cho nên họ người Việt cũng vậy. Nhưng đa số họ được đọc trại đi cho khác với nguyên gốc để hợp với cách phát âm tiếng Việt. Tuy vậy họ người Việt không nhiều như Trung Quốc hay các nước lớn khác. Các họ lớn ở Việt Nam đa số có một triều đại trong lịch sử nước này.

Các họ phổ biến

Phân bố các họ Việt Nam phổ biến

Phần lớn các họ phổ biến ở Việt Nam gắn liền với các triều đại phong kiến Việt Nam. Họ phổ biến nhất của người Việt là họ Nguyễn, theo một thống kê năm 2005 thì họ này chiếm tới khoảng 38% dân số Việt Nam. Đây là họ của triều đại phong kiến Việt Nam cuối cùng, triều nhà Nguyễn. Các họ phổ biến khác như họ Trần, họ , họ cũng là họ của các hoàng tộc từng cai trị Việt Nam, đó là nhà Trần, nhà Tiền Lê - Hậu Lênhà Lý.

Sau đây là danh sách 14 họ phổ biến của người Việt, 14 họ này chiếm khoảng 90% dân số Việt Nam

 

Họ
Tỷ lệ
 
 
38,4%
 
 
11%
 
 
9,5%
 
 
7,1%
 
 
5,1%
 
 
4,5%
 
 
3,9%
 
 
2,1%
 
 
2%
 
 
1,4%
 
 
1,3%
 
 
1,3%
 
 
1%
 
 
0,5%
Các họ khác
Khoảng 10% dân số Việt Nam còn lại có thể có các họ sau:
·             An
·             Ân
·             Ánh
·             Âu
·            
·             Bạch
·             Bàng
·             Bành
·             Biện
·             Cái
·             Cao
·             Cấn
·             Châu
·             Chu
·             Chung
·            
·            
·             Doãn
·             Đàm
·             Đan
·             Đào
·             Đinh
·             Đoàn
·            
·             Hình
·             Lạc
·             Lâm
·             Liễu
·             Lương
·             Lưu
·            
 
Các tin mới

» Sinh nhật Thủy tổ lần thứ 1210 tại Từ đường dòng họ Vũ - Võ phương Nam   11-02-2014
» Lễ giao nhận gia phả họ Hà Ngọc (thôn Ngọc Tứ, xã Điện An, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam)   12-11-2013
» Đại hội dòng họ Vũ Võ tỉnh Long An lần thứ nhất   11-07-2013
» Đại hội lần thứ nhất Hội đồng dòng họ Vũ - Võ tỉnh Bình Định   03-06-2013
» Về Phạm Kha dự lễ chúc thọ   14-05-2012
» Nghiệm thu công trình xây dựng gia phả   14-05-2012
» Dòng họ có 79 đời   30-03-2012
» Khánh thành mộ Tổ chi họ Cao Bá ở Bắc Giang   02-01-2012
» Họ tiến sĩ ở đất học   25-06-2011
» Những dòng họ toả sáng tri thức   25-06-2011
» Họ Trần Đắc Quảng Nam - Ba năm tìm được nhau trong lưu lạc   25-06-2011
» Nét văn hóa truyền thống của họ Trần thể hiện trong đời sống và lễ hội   15-06-2011
» Họp mặt họ Trần tại TP.HCM   15-06-2011
» Hành trình tìm mộ Hồ Quý Ly - Kỳ 7: Quán khách khôn cầm tóc trắng xanh...   16-08-2010
» Hành trình tìm mộ Hồ Quý Ly - Kỳ 6: Người được quân đội Trung Hoa phong thần   16-08-2010
» Hành trình tìm mộ Hồ Quý Ly - Kỳ 5: Người của những "số một" định mệnh...   16-08-2010
» Hành trình tìm mộ Hồ Quý Ly - Kỳ 4: Lá số tử vi của Hồ Quý Ly   16-08-2010
» Hành trình tìm mộ Hồ Quý Ly - Kỳ 3:Từ Lão Hổ Sơn bùi ngùi nhìn lại   14-08-2010
» Hành trình tìm mộ Hồ Quý Ly - Kỳ 2: Đến vùng đất mộ táng Lão Hổ Sơn   14-08-2010
» Hành trình tìm mộ Hồ Quý Ly - Kỳ 1: Từ những giấc mộng lạ   14-08-2010
» TÌM ĐƯỢC TỔ QUÁN VỊ TIỀN HIỀN PHƯỜNG THUẬN HƯNG, QUẬN THỐT NỐT, THÀNH PHỐ CẦN THƠ   23-07-2010
» VĂN TẾ CAO BÁ QUÁT - Bài viết của nhà văn Xuân Cang   09-06-2010
» Phỏng vấn nhà thơ Võ Thị Tân Việt - Những giai thoại về người cha thân yêu của bà: Tiến sĩ Võ Khắc Triển   22-05-2010
» Trở về quê hương vị Tiến sĩ nho học cuối cùng   22-05-2010
» Những cụ rùa chuyên chở thời gian   22-05-2010
» NGƯỜI CỦA MUÔN NĂM CŨ   16-05-2010
» MỘT VÀI SUY NGHĨ VỀ VIỆC“TÌM MỘ BÀ TỔ LÀNG GỐM CHU ĐẬU”   05-05-2010
» Bi hài chuyện con gái không được mang họ cha   02-05-2010
» Các chi họ Võ ở Bạc Liêu tưởng niệm Thủy tổ Vũ Hồn   27-02-2010
» Dòng họ khai sinh cải lương tuồng cổ   06-12-2009
» Bí mật mộ “đô đốc Tây Sơn”   21-09-2009
 
các tin cũ
 
» Trái tim Việt ở xứ Hàn   10-09-2009
» Đền Đô và cuộc trở về cội nguồn   10-09-2009
» Đi tìm dòng họ Lý ở Hàn Quốc (kỳ cuối): Đừng gọi tôi là người nước ngoài   10-09-2009
» Đi tìm dòng họ Lý ở Hàn Quốc (Kỳ: 2) - 800 năm hoài cố hương   10-09-2009
» Đi tìm dòng họ Lý ở Hàn Quốc - Kỳ 1: Hoàng tử ra đi   08-09-2009
» Đã tìm lại được tổ tiên mình   07-09-2009
» Hiện tượng Trạng Quỳnh với người hậu duệ đời thứ tám của Cống Quỳnh   23-08-2009
» Hành trạng cụ Võ Văn Nhâm   23-08-2009
 
     
 
     


 

     
 
ĐẶT LÀM GIA PHẢ

 
Chúng tôi cung cấp dịch vụ làm gia phả cho dòng họ. Vui lòng liên hệ: giaphatphcm@gmail.com
 
 
     

     
 
THÔNG BÁO

 
Website gia phả thành phố hồ chí minh
Chi tiết »
 
     

     
 
QUẢNG CÁO
 
Trung tâm Gia phả
 
     

 

Trang Chủ | Giới Thiệu | Tin Tức | Kiến Thức | Tư Liệu | Tư Vấn | Diễn Đàn | Liên Hệ
Trung tâm Nghiên cứu và Thực hành gia phả TP.Hồ Chí Minh